Cząstki znajdujące się w powietrzu, które przechodzą przez filtry można usunąć na kilka różnych sposobów.
Jeżeli cząstki te są większe niż otwory w materiale filtra to są one usuwane mechanicznie. Zwykle ma to zastosowanie do cząstek
większych niż 1 mikrona. Skuteczność filtra w tym przypadku zwiększa się w przypadku zwiększania gęstości materiału filtra;
materiał filtra składać się będzie wtedy z cieńszych włókien. Cząstki o wielkości między 0,1 i 1 mikrona mogą być oddzielone gdy
strumień powietrza przechodzi przez włókna filtra. Cząstki na skutek swojej bezwładności wnikają w materiał filtra.
Uderzają w jego włókna i przylegają do ich powierzchni. Efektywność filtra w tym przypadku zwiększa się przy zwiększonej prędkości przepływu i większej gęstości materiału filtra składającego się z cieńszych włókien.
Bardzo małe cząstki < 0,1 mikrona poruszają się w strumieniu powietrza w sposób przypadkowy na skutek zderzeń z molekułami
powietrza. Unoszą się w strumieniu powietrza zmieniając nieustannie kierunek ruchu i z tego powodu łatwo uderzają we włókna
materiału filtra i przywierają do nich. Efektywność filtra w tym przypadku zwiększa się wraz ze zmniejszaniem się prędkości strumienia i ze zwiększaniem się. Zdolność oddzielenia filtra jest wynikiem nakładania się różnych wymienionych powyżej czynników.
W rzeczywistości każdy filtr jest pewnym kompromisem ponieważ żaden filtr nie jest skuteczny wobec wszystkich cząstek o różnych
wielkościach. Nawet taki czynnik jak prędkość strumienia nie jest czynnikiem decyzyjnym dla efektywności oddzielania dla wszystkich cząstek o różnych wielkościach. Z tego powodu cząstki o wielkości od 0,2 do 0,4 mikrona są najtrudniejsze do zatrzymania.
Skuteczność oddzielenia filtra jest różna dla cząstek o różnych wielkościach. Najczęściej skuteczność filtrowania określana jest na
poziomie 90 - 95 % co oznacza, że 5 - 10 % wszystkich cząstek przenika przez filtr. Poza tym filtr o skuteczności filtrowania 95% w
przypadku cząstek o wielkości 10 mikrona może przepuszczać cząstki o wielkości 30 - 100 mikronów. Olej i woda w formie mgły
zachowują się tak jak inne cząstki i mogą być również oddzielone przy pomocy filtra.
Krople które tworzą się na włóknach materiału filtra skapują na dno filtra dzięki sile grawitacji. Filtr może oddzielać olej jedynie w formie mgły. Jeżeli olej w formie pary ma być oddzielony przez filtr to filtr musi zawierać odpowiedni materiał adsorpcyjny, zwykle jest to węgiel aktywny.
Rezultatem filtrowania jest spadek ciśnienia tzn. strata energii w systemie sprężonego powietrza. Delikatniejsze filtry o gęstszej
strukturze i cieńszych włóknach powodują większy spadek ciśnienia i szybciej zapychają się co powoduje konieczność częstszej
wymiany filtra i zwiększa koszty.
W związku z tym filtry muszą być odbierane tak, by nie tylko były przystosowane do przepływu nominalnego, ale by miały również
większy próg wydajności tak by spadek ciśnienia zależał od stopnia zanieczyszczenia.
